PIT-38 (dochody kapitałowe, giełda, kryptowaluty) to roczna deklaracja podatkowa dla osób, które inwestowały w akcje, obligacje, ETF-y, kryptowaluty lub inne kapitałowe instrumenty finansowe poza działalnością gospodarczą. Podatek wynosi 19% od dochodu (tzw. podatek Belki) i należy go rozliczyć do 30 kwietnia każdego roku.
Kto musi złożyć PIT-38?
Obowiązek złożenia PIT-38 dotyczy każdej osoby fizycznej, która w 2026 roku uzyskała prywatnie (poza działalnością gospodarczą) dochody lub poniosła straty z kapitałów pieniężnych. Zeznanie składa się nawet wtedy, gdy poniesiemy stratę — tylko w ten sposób zachowamy prawo do jej odliczenia w kolejnych latach.
- Sprzedaż akcji, obligacji, ETF-ów lub udziałów w spółkach
- Obrót kryptowalutami (Bitcoin, Ethereum i inne waluty wirtualne)
- Realizacja opcji, kontraktów terminowych lub innych instrumentów pochodnych
- Objęcie udziałów lub akcji w zamian za wkład niepieniężny (aport)
- Umorzenie lub wykup jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych (od 2024 r. samodzielne rozliczenie)
Jakie dochody deklarujesz w PIT-38?
Formularz obejmuje dwa odrębne źródła dochodów kapitałowych, które rozlicza się niezależnie od siebie. Dochody z papierów wartościowych i dochody z kryptowalut wypełnia się w osobnych częściach formularza i nie można ich ze sobą kompensować.
| Źródło dochodu | Część formularza | Stawka podatku | Zasada strat |
|---|---|---|---|
| Akcje, obligacje, ETF-y, udziały, derivatywy, fundusze | Część C | 19% | Strata odliczana przez 5 lat (maks. 50% rocznie) |
| Kryptowaluty (waluty wirtualne) | Część E | 19% | Koszty nieznajdujące pokrycia przenoszone bez limitu czasu |
Jak i gdzie złożyć PIT-38?
Zeznanie PIT-38 można złożyć online lub papierowo. Urząd skarbowy właściwy dla zeznania to ten, który obsługuje Twoje miejsce zamieszkania na 31 grudnia roku podatkowego.
Jakie dokumenty są potrzebne do wypełnienia PIT-38?
Podstawowym dokumentem jest PIT-8C — informacja o dochodach z kapitałów pieniężnych, którą broker (dom maklerski, bank prowadzący rachunki inwestycyjne) musi przesłać do 28 lutego roku następnego. Do zeznania PIT-8C się nie dołącza — służy tylko jako źródło danych.
- PIT-8C — od krajowego domu maklerskiego lub banku prowadzącego rachunek inwestycyjny; używasz go jako podstawy danych, nie dołączasz do zeznania
- PIT/ZG — obowiązkowy załącznik przy dochodach z giełd zagranicznych lub zagranicznych ETF-ów; wypełniasz osobno dla każdego kraju
- Zestawienie transakcji kryptowalutowych — z giełdy kryptowalutowej (np. Binance, Kraken); musisz samodzielnie wyliczyć przychody i koszty
- Historia transakcji z lat ubiegłych — jeśli przenosisz stratę z poprzednich lat do odliczenia w Części D
Jak rozliczyć straty z poprzednich lat?
Strata z kapitałów pieniężnych wykazana w PIT-38 może być odliczana przez 5 kolejnych lat podatkowych, ale nie więcej niż 50% kwoty straty w jednym roku. Kryptowaluty rządzą się innymi zasadami — nadwyżka kosztów nad przychodami nie jest stratą, lecz „kosztami nieznajdującymi pokrycia", które przenosi się na kolejne lata bez ograniczenia czasowego.
Jak wypełnić PIT-38 krok po kroku?
Formularz PIT-38(18) ma 8 części oznaczonych literami A–H. Poniżej instrukcja dla najważniejszych pól.
Najczęstsze błędy przy rozliczaniu PIT-38
Błędy w PIT-38 mogą skutkować niedopłatą podatku, karami odsetkowymi, a nawet kontrolą skarbową. Poniżej najczęstsze pułapki.
- Pominięcie zeznania przy czystej stracie — strata nie odpisze się w przyszłości, jeśli PIT-38 nie zostanie złożony
- Brak PIT/ZG przy akcjach zagranicznych lub ETF-ach (np. Vanguard, iShares)
- Niewłaściwe rozliczenie funduszu inwestycyjnego — od 2024 r. uczestnik samodzielnie raportuje umorzenie jednostek
- Pominięcie kosztów przy kryptowalutach — kosztem jest nie tylko cena zakupu, ale też opłaty giełdowe i koszty wymiany krypto-na-krypto
- Złożenie wspólnego zeznania z małżonkiem — PIT-38 nie przewiduje wspólnego rozliczenia
Jeśli po złożeniu zeznania odkryjesz błąd, możesz złożyć korektę PIT-38. Przy niedopłacie podatku warto rozważyć złożenie czynnego żalu, który chroni przed sankcją karno-skarbową.
Kiedy zapłacić podatek Belki?
Podatek wynikający z PIT-38 płaci się jednorazowo do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym — czyli razem ze złożeniem zeznania. Nie ma obowiązku wpłacania zaliczek w trakcie roku (chyba że umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nakłada taki wymóg przy dochodach zagranicznych).
Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę złożyć PIT-38, jeśli poniosłem tylko stratę na giełdzie?
Tak. Zeznanie PIT-38 składa się nawet wtedy, gdy wynik jest ujemny (strata). Tylko złożone zeznanie umożliwia odliczenie tej straty od dochodów w kolejnych 5 latach podatkowych. Niezłożenie PIT-38 przy stracie oznacza utratę prawa do jej rozliczenia.
Co zrobić, jeśli nie dostałem PIT-8C od brokera?
Jeśli korzystasz z zagranicznego brokera (Interactive Brokers, Revolut, Trading 212 itp.), nie wystawia on polskiego PIT-8C. Musisz samodzielnie wyliczyć przychody i koszty z historii transakcji pobranej z platformy, przeliczając kwoty walutowe na PLN według kursu NBP z dnia poprzedzającego transakcję. Przy dochodach zagranicznych obowiązkowy jest załącznik PIT/ZG.
Czy wymiana Bitcoin na Ethereum to zdarzenie podatkowe?
Tak. Każda wymiana jednej kryptowaluty na inną (np. BTC → ETH) jest traktowana jako odpłatne zbycie waluty wirtualnej i stanowi przychód podatkowy. Kosztem jest historyczna cena nabycia. Wszystkie takie transakcje należy zsumować i wykazać w Części E formularza PIT-38.
Czy mogę odliczyć stratę z akcji od dochodu z dywidendy?
Nie. Dywidendy są opodatkowane oddzielnie — zryczałtowanym podatkiem 19% pobieranym przez spółkę lub brokera (podatek u źródła). Strata z akcji dotyczy wyłącznie zysków ze zbycia papierów wartościowych, nie dywidend. W PIT-38 dywidend z polskich spółek się nie wykazuje.
Czy Twój e-PIT automatycznie uwzględnia kryptowaluty i akcje zagraniczne?
System Twój e-PIT uwzględnia dane przekazane przez polskich brokerów i domy maklerskie (PIT-8C). Kryptowaluty z giełd krypto oraz akcje z zagranicznych platform zazwyczaj nie są uwzględniane automatycznie — musisz samodzielnie uzupełnić te kwoty. Zawsze weryfikuj zeznanie przed zatwierdzeniem.
Jak długo można przenosić straty z kryptowalut?
Zasady dla kryptowalut różnią się od papierów wartościowych. Nadwyżka kosztów nad przychodami z kryptowalut to „koszty nieznajdujące pokrycia", które przenosi się na lata następne bez ograniczenia czasowego (nie obowiązuje limit 5 lat). Prawidłowe wykazanie wymaga złożenia PIT-38 za każdy rok, w którym takie koszty wystąpiły.
Ile czasu mam na złożenie PIT-38?
Zeznanie PIT-38 składa się w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następnego po roku podatkowym. Możliwe jest złożenie go wcześniej (od 15 lutego), co przyspiesza ewentualny zwrot nadpłaty. Niezłożenie w terminie grozi odpowiedzialnością karno-skarbową.
Podstawa prawna i źródła
Obowiązek złożenia PIT-38 wynika z art. 30b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.). Dochody z kryptowalut reguluje art. 30b ust. 1a tej samej ustawy, wprowadzony nowelizacją z 2019 r.
- PIT-38 — Ministerstwo Finansów (Gov.pl) — oficjalna strona z formularzem PDF do pobrania
- Formularze do druku PIT — podatki.gov.pl
- Ustawa o PIT — ISAP Sejm RP
Powiązane deklaracje: PIT-37 (dochody z pracy i umów), PIT-36 (działalność gospodarcza), PIT-28 (ryczałt). Jeśli nabyłeś udziały w spółce i zapłaciłeś podatek od czynności cywilnoprawnych, zapoznaj się też z deklaracją PCC-3. W razie niedopłaty podatku złóż czynny żal. Po rozliczeniu możesz wnioskować o zwrot nadpłaty podatku lub zamówić zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach.