Wyrejestrowanie z VAT (VAT-Z) to formularz składany przez czynnych podatników VAT, którzy trwale zaprzestają wykonywania sprzedaży opodatkowanej — przy likwidacji działalności, zmianie statusu podatkowego lub śmierci przedsiębiorcy. Na jego podstawie naczelnik urzędu skarbowego wykreśla podatnika z rejestru VAT.
Kto i kiedy musi złożyć formularz VAT-Z?
Obowiązek złożenia VAT-Z dotyczy każdego czynnego podatnika VAT, który trwale zaprzestaje wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Formularz należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia zaprzestania tych czynności — wynika to bezpośrednio z art. 96 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.).
VAT-Z składa się przede wszystkim w przypadku:
- likwidacji działalności gospodarczej — firmę wykreśla się z CEIDG lub KRS, ale wyrejestrowanie z VAT następuje osobno,
- przejścia na zwolnienie podmiotowe — gdy roczne przychody nie przekroczą obowiązującego limitu (200 000 zł od 2026 r.) i podatnik rezygnuje ze statusu czynnego VAT-owca,
- śmierci podatnika — VAT-Z składa pełnomocnik lub następca prawny,
- rozwiązania spółki osobowej lub likwidacji spółki kapitałowej.
Gdzie złożyć formularz VAT-Z?
Formularz VAT-Z składa się do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla podatnika na ostatni dzień wykonywania czynności opodatkowanych.
Formularz można złożyć na trzy sposoby:
- Osobiście w urzędzie skarbowym (druk papierowy),
- Pocztą (list polecony z potwierdzeniem odbioru),
- Elektronicznie przez e-Urząd Skarbowy (eurzad.podatki.gov.pl) — wymagany Profil Zaufany, bankowość elektroniczna lub aplikacja mObywatel.
Jakie dokumenty są potrzebne do wyrejestrowania z VAT?
Samo wyrejestrowanie z VAT wymaga tylko wypełnionego i podpisanego formularza VAT-Z(6). Jednak przed złożeniem VAT-Z podatnik jest zobowiązany wykonać kilka czynności:
- Spis z natury (remanent likwidacyjny) — na podstawie art. 14 ustawy o VAT należy sporządzić spis wszystkich towarów, materiałów, wyposażenia i środków trwałych, przy których nabyciu odliczono VAT. Od ich wartości rynkowej nalicza się VAT należny.
- Ostatnia deklaracja VAT-7 lub VAT-7K — za okres rozliczeniowy obejmujący datę zaprzestania czynności, uwzględniająca spis z natury.
- Pełnomocnictwo (jeśli składa pełnomocnik) — UPL-1 przy złożeniu elektronicznym lub PPS-1 dla pełnomocnika szczegółowego.
Jeśli jednocześnie zamykasz działalność gospodarczą, VAT-Z składa się równocześnie z wykreśleniem z CEIDG (wniosek CEIDG-1). Wykreślenie z CEIDG nie zastępuje VAT-Z — to dwa osobne formularze.
Jak krok po kroku wyrejestrować się z VAT?
Ile kosztuje wyrejestrowanie z VAT?
| Czynność | Opłata | Podstawa |
|---|---|---|
| Złożenie formularza VAT-Z | bezpłatnie | brak opłaty skarbowej |
| Pełnomocnictwo szczegółowe PPS-1 | 17 zł | ustawa o opłacie skarbowej |
| Pełnomocnictwo ogólne UPL-1 (e-urząd) | bezpłatnie | zwolnienie ustawowe |
| Spis z natury — VAT należny | zależy od wartości towarów | art. 14 ustawy o VAT |
Jakie są skutki wyrejestrowania z VAT?
Po wykreśleniu z rejestru VAT podatnik traci prawo do wystawiania faktur VAT i odliczania podatku naliczonego. Urząd skarbowy dokonuje wykreślenia z dniem zaprzestania czynności wskazanym w VAT-Z.
Status podatnika VAT można sprawdzić w Wykazie podatników VAT (tzw. Biała lista podatników VAT) na podatki.gov.pl.
Wyrejestrowanie z VAT można cofnąć — wystarczy ponownie złożyć zgłoszenie rejestracyjne VAT-R. Wykreślenie nie jest trwałe i nie wyklucza ponownej rejestracji w przyszłości.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wykreślenie z CEIDG automatycznie wyrejestrowuje z VAT?
Nie. Wykreślenie działalności z CEIDG i wyrejestrowanie z rejestru VAT to dwie odrębne procedury. Po wykreśleniu z CEIDG należy osobno złożyć formularz VAT-Z do urzędu skarbowego — w terminie 7 dni od zaprzestania czynności opodatkowanych.
Co to jest spis z natury do VAT i czy jest obowiązkowy?
Spis z natury (remanent likwidacyjny) to inwentaryzacja towarów i wyposażenia, od zakupu których odliczano VAT, a które nie zostały sprzedane do dnia zaprzestania działalności. Jest obowiązkowy na podstawie art. 14 ustawy o VAT — od wartości rynkowej tych składników trzeba odprowadzić VAT należny. Pominiecie spisu z natury to jeden z najczęstszych błędów podczas likwidacji.
Czy przy zawieszeniu działalności trzeba składać VAT-Z?
Nie. Przy zawieszeniu działalności nie składa się VAT-Z. Jeśli zawieszenie trwa co najmniej 6 kolejnych miesięcy, urząd skarbowy wykreśla podatnika z rejestru VAT automatycznie. Po wznowieniu działalności rejestracja VAT jest przywracana z takim samym statusem (VAT czynny lub zwolniony) — bez dodatkowych formalności.
W jakim terminie złożyć VAT-Z?
Formularz VAT-Z należy złożyć w terminie 7 dni od dnia zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT. Termin ten wynika z art. 96 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Nie liczy się od dnia wykreślenia z CEIDG ani od daty decyzji o likwidacji — tylko od ostatniego dnia faktycznej sprzedaży/usług.
Jak wyrejestrować się z VAT przez internet bez wizyty w urzędzie?
Formularz VAT-Z można złożyć elektronicznie przez e-Urząd Skarbowy (eurzad.podatki.gov.pl) przy użyciu Profilu Zaufanego, bankowości elektronicznej lub aplikacji mObywatel. Nie jest wymagany kwalifikowany podpis elektroniczny. Po złożeniu otrzymasz urzędowe potwierdzenie odbioru (UPO).
Czy mogę ponownie zarejestrować się jako podatnik VAT po złożeniu VAT-Z?
Tak. Wykreślenie z rejestru VAT nie jest permanentne. W każdej chwili można ponownie zarejestrować się jako czynny podatnik VAT składając formularz VAT-R. Dotyczy to zarówno osób fizycznych wznawii działalność, jak i nowych podmiotów.
Podstawa prawna i źródła
Obowiązek złożenia VAT-Z wynika z art. 96 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.). Wzór formularza VAT-Z(6) określa Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 9 marca 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. 2020 poz. 430, zmienione Dz.U. 2023 poz. 55).
Aktualny formularz VAT-Z(6) do pobrania: podatki.gov.pl — VAT-Z(6) PDF. Złożenie online: e-Urząd Skarbowy.
Powiązane procedury: zamknięcie działalności gospodarczej (CEIDG-1), rejestracja VAT (VAT-R), zawieszenie działalności.